Wat leert Vitaal Ouder Worden van de impactmonitor?

Na drie jaar samenwerken aan proactieve zorgplanning (PZP) in de Gelderse Vallei is er veel bereikt. Er ligt een regionale leidraad, er zijn scholingen en praktische hulpmiddelen ontwikkeld en zorgprofessionals hebben waardevolle ervaringen opgedaan. Tijdens de slotbijeenkomst op 5 november in Ede werd teruggekeken op deze resultaten, maar vooral ook vooruitgekeken. Want hoewel het subsidieproject ten einde loopt, gaat de samenwerking door.

Proactieve zorgplanning helpt mensen om op tijd na te denken en in gesprek te gaan over hun wensen voor toekomstige zorg. Wat vinden zij belangrijk als hun gezondheid verandert? Welke zorg past daarbij? Het zijn vragen die soms lastig zijn om te bespreken, maar die veel kunnen betekenen voor patiënten, hun naasten en de zorgverleners om hen heen.

Houvast voor zorgprofessionals, oog voor de mens

De afgelopen drie jaar hebben huisartsen, het ziekenhuis, ouderenzorgorganisaties en andere regionale partners gewerkt aan een gezamenlijke aanpak. De ontwikkelde leidraad helpt zorgprofessionals om PZP-gesprekken goed voor te bereiden, te voeren en gemaakte afspraken vast te leggen en te delen.

Ook is er aandacht besteed aan inwoners met verschillende culturele achtergronden. Tarik Akasbi van Inclusio Care vertelde tijdens de bijeenkomst over de hulpmiddelen die hiervoor zijn ontwikkeld, waaronder een factsheet, een wensenboekje en materialen voor scholingen. Zijn boodschap was helder: “Blijf nieuwsgierig naar de persoon, los van zijn religieuze of culturele achtergrond.” Want uiteindelijk heeft ieder mens zijn eigen wensen en behoeften.

Een goed gesprek hoeft niet altijd tot een besluit te leiden

Emmy Maats, arts-onderzoeker en lid van het PZP-kernteam, presenteerde de resultaten van drie jaar onderzoek. Patiënten waardeerden het PZP-gesprek gemiddeld met een 4,7 op een schaal van 1 tot 5 als de moeite waard. Na afloop voelden zij zich beter in staat en meer bereid om over hun toekomst te praten.

Een belangrijke les uit het onderzoek is dat een goed gesprek niet altijd tot een concreet besluit hoeft te leiden. Soms is het al waardevol dat iemand aan het denken wordt gezet of thuis met naasten verder praat. Iedereen doet dat op zijn eigen manier en in zijn eigen tempo.

Hoe persoonlijk en soms ingewikkeld dat kan zijn, bleek uit het verhaal van Nicolette Borgers. Zij vertelde over haar zus Corline, die een jaar geleden overleed. Ondanks haar ziekte bleef Corline hopen op behandeling en vond ze het moeilijk om over het naderende levenseinde te praten. Haar verhaal maakte indruk en liet zien hoe belangrijk het is om goed te luisteren, iemands wensen en grenzen te respecteren en ook aandacht te hebben voor de zorgen van naasten.

Hoe gaat de regio verder?

Tijdens de bijeenkomst vertelde Bianca Looise, programmamanager bij Huisartsen Gelderse Vallei, over de plannen voor de toekomst. Het enthousiasme om verder te gaan is groot. De betrokken organisaties willen voortbouwen op wat de afgelopen jaren is ontwikkeld, onder meer door scholingen voort te zetten, ervaringen te delen en ambassadeurs en coördinatoren binnen organisaties in te zetten.

Tegelijkertijd zijn er nog uitdagingen. Een goed gesprek vraagt tijd en aandacht, en die ruimte is in de dagelijkse zorg niet altijd vanzelfsprekend. Ook blijven duidelijke werkafspraken en goede informatie-uitwisseling tussen zorgverleners belangrijk.

Dat kwam ook terug in het afsluitende gesprek met Dave Tjan, intensivist en co-bestuurder van Ziekenhuis Gelderse Vallei, en Elvira Schouten, kaderhuisarts ouderenzorg. Beiden benadrukten dat proactieve zorgplanning geen afvinklijstje is. Het draait om blijven luisteren naar wat voor iemand belangrijk is en samen kijken welke zorg daarbij past.

Het project stopt, maar de samenwerking gaat door

De slotbijeenkomst was daarmee een afsluiting én een nieuw vertrekpunt. De afgelopen jaren is een gezamenlijke basis gelegd. Nu is het aan de betrokken organisaties om proactieve zorgplanning steeds meer onderdeel te maken van de dagelijkse zorg.

Met dank aan alle zorgprofessionals, organisaties, inwoners en naasten die hieraan hebben bijgedragen. En aan ZonMw, dat het project met subsidie mogelijk maakte.

Mura Zorgadvies verzorgde de regionale projectleiding.

Meer informatie en praktische hulpmiddelen

Op www.voorbereidinglaatstelevensfase.nl zijn meer informatie en hulpmiddelen voor proactieve zorgplanning te vinden. Voor vragen over de inhoud en het vervolg van PZP in de Gelderse Vallei kun je contact opnemen met Mariëtte de Vries van Mura Zorgadvies via mariettedevries@mura.nl.