Wat werkt in de regio Gelderse Vallei? Samen bouwen aan een sterke Gezonde School-aanpak

In de regio Gelderse Vallei werken gemeenten aan een omgeving waarin gezond leren, leven en ontwikkelen vanzelfsprekend is voor alle kinderen en jongeren. Tijdens een uitwisselingsbijeenkomst over de Gezonde School-aanpak gingen zij hierover met elkaar in gesprek, georganiseerd vanuit de coalitie Kansrijk Opgroeien en de GGD’en (GGDrU en VGGM). Ze deelden wat er al gebeurt, verkenden kansen en keken hoe ze elkaar verder kunnen versterken.

Wat helpt gemeenten vooruit?

De bijeenkomst laat zien hoeveel er al gebeurt in de regio én waar kansen liggen. Een aantal inzichten viel op:

• Verankering in beleid helpt om door te pakken: Gezonde School heeft meer effect wanneer het expliciet onderdeel is van gemeentelijk beleid en gekoppeld wordt aan bestaande opgaven, zoals GALA/AZWA.
• Verbinding voorkomt versnippering: Aansluiten bij bestaande programma’s (zoals JOGG, OKO en onderwijsbeleid) zorgt voor meer samenhang en bereik.
• De kracht zit in de verbinding tussen beleid en praktijk: Succes ontstaat wanneer beleid en uitvoering met elkaar verbonden zijn. Daarbij spelen twee rollen een belangrijke rol: de Gezonde School-adviseur (van de GGD) als schakel tussen gemeente, school en partners en de Gezonde School-coördinator (op school) als aanjager in de praktijk. Door deze rollen goed te verbinden en de Gezonde School-adviseur aan te haken bij bestaande overleggen, ontstaat samenhang en landt beleid beter in de praktijk.
• Samenwerking – intern én extern – maakt het verschil: Niet alleen samenwerking rond scholen, maar ook binnen gemeenten (bijv. tussen onderwijs, gezondheid en sport) is cruciaal.
• Begin klein en werk stap voor stap: Gerichte, haalbare stappen leveren vaak meer op dan grote plannen en helpen om beweging en draagvlak te creëren.

Concrete voorbeelden van hoe andere gemeenten dit doen lees je in het rapport Samen sterk voor een gezonde jeugd.

Leren van elkaar in de praktijk

Concrete voorbeelden uit de regio laten zien hoe dit eruit kan zien.

In Ede wordt gewerkt aan een meerjarenplan waarin gemeente, GGD en partners samen optrekken. Daarbij is eerst in kaart gebracht wie wat doet rond scholen en waar overlap of kansen zitten. Een nulmeting onder scholen vormde het vertrekpunt. Op basis daarvan wordt stap voor stap gewerkt aan gezamenlijke prioriteiten en verdere samenwerking. De gemeente heeft daarbij expliciet neergezet dat de Gezonde School-adviseur de verbindende schakel is naar buiten, zodat scholen niet door meerdere partijen tegelijk worden benaderd.

In Veenendaal is Gezonde School verbonden aan de aanpak Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) en JOGG. Er wordt gewerkt langs de lijnen gezin, school en vrije tijd. De Gezonde School-adviseur is onderdeel van het kernteam en werkt nauw samen met partners zoals JOGG. Dit zorgt voor korte lijnen en voorkomt versnippering.

Van inzicht naar actie: wat kun je morgen doen?

In veel gemeenten gebeurt al veel. De volgende stap zit vaak in het slim verbinden en verder versterken van wat er al is. Bijvoorbeeld:

• Kijk waar Gezonde School al terugkomt in beleid of uitvoeringsplannen (bijv. GALA/AZWA)
• Agendeer Gezonde School in bestaande onderwijs- of lokale overleggen jeugd (bijv. LEA, directeurenoverleg, netwerkoverleg jeugd), samen met de Gezonde School-adviseur
• Verbind met lopende programma’s (bijv. JOGG, OKO of jeugdbeleid)
• Ga in gesprek met een collega binnen de gemeente (bijv. onderwijs, veiligheid, duurzaamheid, openbare ruimte, gezondheid, sport of jeugd)
• Betrek de Gezonde School-adviseur actief bij beleid én uitvoering
• Begin klein: kies één thema, collega of overleg en bouw van daaruit verder

Door aan te sluiten op wat er al gebeurt en elkaar gericht op te zoeken, wordt de aanpak stap voor stap sterker.

Meer weten?

Neem contact op met Anneke Jansen (programmamanager Kansrijk Opgroeien VGV), Roos Robbesom (VGGM) of Janine van der Hoorn (GGDrU).