Preventieprogramma

Ons preventieprogramma richt zich op het voorkómen van psychische klachten, het versterken van veerkracht en het vroegtijdig signaleren van mentale problemen. We willen onze inwoners ondersteunen bij het leren omgaan met tegenslagen die soms bij het leven horen. We stimuleren eigen regie, veerkracht en een betekenisvol leven, maar zorgen er ook voor dat passende hulp en ondersteuning beschikbaar is wanneer dat nodig is.

Wat willen we bereiken

Inwoners gaan veerkrachtig om met uitdagingen, zitten lekkerder in hun vel en voelen zich gesteund, gezien en gehoord. Zowel door hun sociale omgeving als door hun professionele netwerk. De professionals en vrijwilligers die de inwoners treffen kennen het preventief aanbod en begeleiden hiernaar.

Waar nodig zorgen we dat mensen tijdig (preventief) passende hulp of ondersteuning krijgen, zonder dat direct een diagnose of langdurige ggz-behandeling nodig is. Dit voorkomt onnodige medicalisering van mentale klachten en kan ook de instroom in de ggz verminderen.

Wat gaan we doen? 

Het gewenste projectresultaat is een geïntegreerd, toegankelijk, doorlopend, regionaal opgezet en langdurig gefinancierd preventie programma voor inwoners met verhoogd risico op mentale klachten of met beginnende klachten.

In 2025 vond een onderzoek en inventarisatie plaats van lokale en regionale initiatieven die als (hoofd)doel hebben het voorkómen van mentale klachten en versterken van mentale weerbaarheid. Hieruit is een selectie van 10-12 “bewezen” trainingen voor een brede groep inwoners gemaakt.

In 2026 en 2027 worden in totaal bijna 100 trainingen aangeboden in de regio. Veel van deze kosteloze trainingen zijn bedoeld voor inwoners met een verhoogd risico op mentale klachten of met beginnende klachten. Daarnaast zijn er ook trainingen voor professionals, vrijwilligers, sleutelfiguren en naasten, om mentale problemen sneller te kunnen herkennen en deze inwoners beter te kunnen toeleiden of ondersteunen.

Het is de bedoeling om dit trainingsaanbod overzichtelijk en goed vindbaar te maken, bijvoorbeeld via een te ontwikkelen jaarkalender. De trainingen worden verspreid in de regiogemeenten aangeboden en zijn ongeacht de locatie voor de hele regio doelgroep toegankelijk.

De intentie is uitgesproken om dit regionale trainingsaanbod ook na 2027 in de 7 gemeenten voort te zetten. Daarnaast bestaat het project uit meer dan alleen de trainingen. Er is nu een groot aantal interventies en versnipperd aanbod. Focus en bundeling aanbrengen in de veelheid van activiteiten kan de effectiviteit verbeteren. In de projectfase zullen ook andere regionale preventie interventies aan de jaarkalender worden toegevoegd.

Maatschappelijke en economische waarde

Steeds meer mensen kampen met psychische klachten en aandoeningen. Veel inwoners maken gebruik van zorg voor deze klachten. Het regiobeeld toont dat dit aandeel varieert van 13% (leeftijdsgroep 65-74-jarigen) tot 30% (leeftijdsgroep 18-24-jarigen).

Door dit programma zullen er meer inwoners mee kunnen doen aan preventieprogramma’s. Hiermee is (vanuit ervaring en cijfers) de verwachting dat er een verschuiving plaatsvindt van GGZ naar sociaal domein en sociale basis. In twee jaar tijd komt voor zo’n 1000 inwoners en professionals op redelijke termijn ergens in de regio een passende training beschikbaar. Men kan daarmee kiezen voor snelheid van beschikbaarheid of een eigen keuze maken om zich voor een training al dan niet juist in de eigen gemeente aan te melden.

Het project biedt de partners in het netwerk meer handelingsperspectief voor inwoners met lichte of beginnende mentale klachten. Het brengt effectievere samenwerking en een minder versnipperd preventieaanbod, dat bovendien eenvoudiger vindbaar is. De weg op het gebied van preventie en welzijn wordt gemakkelijker en er is op redelijke termijn in de regio preventief aanbod.

De financiële druk op individuele hulpverlening en specialistische zorg kan afnemen door problemen voor te zijn of vroegtijdig te signaleren en passende ondersteuning te bieden. Monitoring en effectmetingen maken onderdeel uit van dit project.